SWIFTER COTTAGE

 

Welkom bij de Swifter Cottage :

 

Middels deze site wensen wij U te informeren over onze schapenfokkerij .

 

Historie :

Wij zijn gestart met onze schapenfokkerij in 2001, met zes schapen , als hobby.

Na het eerste jaar zijn wij gestart met een Swifter ram en Swifter ooien .

Er werd snel overgestapt naar het Swifter-ras, dat verschillende voordelen biedt . Het ras werd gecreëerd uit een Texel ram en een Vlaamse  ooi.

De Swifter is een relatief nieuw productief schapenras, dat werd ontwikkeld door de landbouwuniversiteit in Wageningen om de productiviteit van de Nederlandse schapenstal te verbeteren .

Dit ras heeft bijzondere eigenschappen :

-          prima moedereigenschappen

-          rustig karakter

-          hoge vruchtbaarheid

-          lang bronstseizoen

-          hoge melkgift

-          goede slachtkwaliteiten

Stamboek Swifters werpen gemiddeld 2.5 lammeren per worp. Nagenoeg alle ooien werpen reeds op éénjarige leeftijd. Het geboorteproces verloopt meestal probleemloos .

RASEIGENSCHAPPEN :

-Volgens het Hollands Stamboek :

Goede slachtkwaliteit, voldoende melkgift, prima beenwerk en vleesproductie. De ooien moeten hun lammeren met een behoorlijke groei kunnen grootbrengen. Vroeger lag de nadruk vooral op vruchtbaarheid; nu ligt de nadruk op wat meer bespiering. Een gemiddelde worpgrootte van vier lammeren is niet langer de opzet . Dat kost de schapenhouder teveel werk en drielingen  groeien beter , want er is meer melk per lam. Ons doel is dan ook dat een ooi vlot drie lammeren grootbrengt .

Het stamboek laat de fokrichting voor een groot gedeelte over aan de fokker. De één gaat voor meer vruchtbaarheid, de andere gaat voor wat meer bespiering. De tijd zal uitwijzen wat het beste is .

- Volgens Kleine herkauwers Vlaanderen :

Het economisch standpunt is belangrijk. Er wordt gestreefd naar een slachtlammoederdier met lange levensduur. De Swifter is een productieschaap en geen vleesschaap. Er moet voldoende ruimte blijven in de ooien . Volgens het SEUROP-klassement ligt de bevleesdheid meestal in de R-klasse. Een brede en sterke rug is zeer belangrijk. Volgende eigenschappen zijn belangrijk voor goede slachtlammoederdieren :

- maximale kg vleesproductie per ooi per jaar

- hoge vruchtbaarheid

- hoge melkgift

- goede karkaskwaliteit

- zacht karakter

- lange levensduur

Bij het uiterlijk geniet een smalle ,lange kop de voorkeur, net zoals een korte en fijne onbewolde staart. Bij voorkeur witte wol en een goed gesloten bovenvacht met weinig buikwol. Gevlekte en zwarte dieren zijn ook toegelaten .

Het doel van de selectie is een productief,economisch schapenras te selecteren dat in combinatie met een goed slachtlamvaderdier op een economisch verantwoorde en diervriendelijk manier het hoogst aantal kilogrammen vlees per ooi produceert.

 

Van bij de start is onze fokkerij zwoegervrij.

ZWOEGERZIEKTE :

De verwekker is het Maedi-Visna virus . Het veroorzaakt longproblemen (Maedi) en hersenvliesontsteking (Visna) . Er kan gewrichtsontsteking en/of uierontsteking voorkomen .

De uierontsteking vormt een probleem in de schapenhouderij. Inderdaad niet-zwoegervrije bedrijven hebben aanzienlijk meer uitval door slechte uiers en en groot gedeelte daarvan wordt veroorzaakt door het MVV virus . Lang voordat de uierontsteking klinisch zichtbaar is, daalt de melkproductie reeds aanzienlijk.

Om de twee jaar gebeurt een bloedname bij alle dieren om de status van zwoegervrij bedrijf te bevestigen.

SCRAPIE :

Onze eerste ram was ARR-ARQ

Al onze volgende rammen zijn ARR-ARR.(scrapie-ongevoelig ). Ook alle ooien zijn ondertussen ARR-ARR.

 

Bij Swifters en Texelaars is vastgesteld dat de gevoeligheid voor scrapie genetisch bepaald wordt . Het ARR-allel is gekoppeld aan resistentie voor scrapie en vermoedelijk ook voor BSE.

Schapen homozygoot voor het VRQ-allel(genotype VRQ-VRQ) zijn het meest gevoelig . Bij VRQ-ARR schapen is het 'resistente-ARR-allel dominant.

Daardoor is door het Swifter stamboek besloten in 1997 dat alleen nog VRQ vrije rammen mochten worden ingezet voor de fokkerij.

Vanaf 2004 is beslist dat op professionele bedrijven met productie voor fokkerij , alleen nog maar ARR-ARR rammen mogen worden ingezet.

Ondertussen zijn ook alle ooien ARR/ARR en hebben wij een status 1 erkenning van DGZ

BLINDFACTOR :

Al onze dieren  zijn blindfactor vrij .

Microphtalmie (te kleine of afwezige ogen) is een genetische afwijking die voorkomt bij het Texel-ras, en dus ook bij de Swifter. Het is een recessief kenmerk. Er kan via een bloedstaal getest worden voor deze afwijking. (I-scan)

 

 MYOMAX :

Sinds 2008 wordt gefokt met de bedoeling over te gaan naar een volledig Myomax Gold koppel.

Onze huidige rammen zijn dubbel Myomax en blindfactor vrij. Ondertussen zijn ook alle  ooien eveneens dubbel Myomax .Dit betekent dat alle lammeren die geboren worden ook dubbel Myomax zijn.

MYOMAX :

Dit gen is oorspronkelijk afkomstig uit de Texelaar.

Sinds verschillende jaren worden de schapen in Nieuw-Zeeland getest op de aanwezigheid van het Myomax gen .Dit gen komt voor in verschillende schapenrassen . Een enkelvoudige drager van het gen (M) heeft 5% meer rug-en bilbespiering en 7% minder vet.

Een dubbele drager (MM) heeft 10% meer bespiering en 14% minder vet.Schapen met het Myomax gen geven dus een betere slachtkwaliteit.

 

Gevaar is anderzijds dat men de neiging heeft terug te keren naar een type Texelaar, met kleinere ooien, smaller geboortekanaal en dalende vruchtbaarheid.

Daarom is selectie na gegevens van scanning belangrijk. Zie hieronder onder VLI.

Sinds enkele jaren wordt in het Hollands Swifter Stamboek gewerkt met de VLI (Vleeslamindex).

VLEESLAMINDEX :

De bedoeling is een genetische verbetering te bekomen van de vleeskwaliteit .

Het NSFO (Nederlandse Schapen en geitenfokkers organisatie ) (www.nsfo.nl) heeft sinds begin 2009 een index ontwikkeld voor vleeskwaliteit.

Het doel van de index is te komen tot een betere en uniformere vleeskwaliteit door middel van fokkerij . Dit wil zeggen dat door middel van metingen gekeken wordt welke dieren beter dan het gemiddelde scoren ten opzichte van hun rasgenoten in groei, spierdikte en vetbedekking.

Door deze dieren in te zetten voor de fokkerij wordt gestreefd naar een optimale vleeskwaliteit tegen zo gering mogelijke kosten en wordt gestreefd naar meer uniformere karkassen .

Van maart tot september 2009 werden op een 100-tal bedrijven 3800 lammeren gescand (op spierdikte en vetbedekking) en gewogen . Meerdere rassen hebben deelgenomen waaronder de Swifter .

 

Elk jaar worden op ons bedrijf alle lammeren gescand door een Hollandse keurmeester van het NSFO. De rammen die in aanmerking komen voor verkoop als dekram worden gekeurd en er wordt een waarde voor bespiering (BSP) en beenwerk (BNW) toegekend.

Bij de scanning worden alle dieren gewogen om de groei te berekenen, en wordt de dikte van de rugspier en de vetbedekking opgemeten via het scanning toestel.

De meetresultaten worden per onderdeel vertaald in een fokwaarde . de 3 fokwaarden zijn samengevoegd in een index. Het gemiddelde van de index voor vleeskwaliteit is 100. Een lam met een index hoger als 100 heeft dus betere kwaliteiten als vleeslam dan het gemiddelde lam uit dezelfde populatie.

Over de rassen heen kunnen de fokwaarden niet vergeleken worden en is de index dus niet vergelijkbaar.

Hoe erfelijk zijn de kenmerken ?

Na analyse van de gegevens kwam men tot de volgende waarden :

Spierdikte : 0.37 = 37% van de verschillen is erfelijk

Groei per dag : 0.49= 49% van de verschillen is erfelijk

Vetbedekking : 0.35 = 35% van de verschillen is erfelijk

Dit betekent dus dat 37% van de graad van bespierdheid bepaalt wordt door erfelijkheid en 63% bepaald wordt door milieuomstandigheden. Dit betekent dat er wel degelijk kan gestuurd worden door gerichte fokkerij.

Hoe wordt de index opgemaakt ?

De index combineert de fokwaarde van verschillende kenmerken (groei,vetbedekking en bespiering).

Index = a x FW groei + b x FW spier - c x FW vet.

Naar gelang de rassen en de doelstellingen van de rassencommissie kunnen de coëfficienten ä,b en c anders worden ingevuld .

De 3 fokwaarden kunnen bij verschillende rassen op een andere manier worden ingewogen. Bij bepaalde rassen is streven naar minder vet belangrijk, bij andere moet meer groei worden bekomen . Dit kan worden aangepast in de formule .

Hoe te gebruiken in de praktijk :

Door dieren in te zetten voor de fokkerij met een index hoger als 100 kan U tot 2 € per jaar verdienen. Dit is de winst in voeding om tot dezelfde groei te komen . Hierbij wordt nog geen rekening gehouden met het hoger karkasgewicht.

Door een ram in te zetten met een hoge VLI kan U de kwaliteit en het rendement van uw lammeren aanzienlijk verbeteren

Naargelang van de fokresultaten van een bepaalde ram (controel bij de afstamming) , wordt de VLI ook elk jaar aangepast, naar boven of naar beneden . Ook neemt de betrouwbaarheidsindex toe .

 

Het bestuur van het Swifter Stamboek kijkt naar alternatieven voor de bepaling van een index. De gedachte leeft om de vleeslamindex, de myomaxstaus en de vruchtbaarheidsindex samen te voegen tot een economische index. Dit houdt in : veel lammeren, betere voederconversie en sterker beenwerk.Met zo'n index kun je zowel de bespiering als de vruchtbaarheid samen pakken , met als opzet een nog rendabeler schaap.

Het Hollands stamboek heeft ondertussen de standaard voor VBI en VLI aangepast om tot meer realistische cijfers te komen.

Als gemiddelde wordt het cijfer 100 genomen voor VBI en VLI.

HET BLOED ( ENTEROTOXEMIE) :

Alle onze lammeren worden tweemaal behandeld met Heptavac P ( tegen het bloed = Clostridium en zomerlongontsteking = Pasteurella), de eerste keer op drie weken, en de tweede maal rond zeven weken .

Alle fokooien krijgen een boosterinjectie zes weken voor de geplande werptijd.

Dit vermijdt plotse sterfte door het bloed en chronsich hoesten door zomerlongontsteking.

BLAUWTONG :

In 2017 werden alle dieren terug geënt voor blauwtong , vermits er nog haarden zijn in Noord-Frankrijk

 

 

Al onze schapen zijn ingeschreven in het Hollands stamboek en eveneens in het Vlaams Swifter stamboek ( verwijzen naar site  Kleine herkauwers Vlaanderen )

Wij zijn lid van de rassencommissie Swifter bij de Kleine Herkauwers.